Bezpieczeństwo przecinarki plazmowej CNC to jeden z najważniejszych, a zarazem najczęściej pomijanych kryteriów przy zakupie maszyny do cięcia metalu. Nowoczesna wypalarka plazmowa powinna chronić operatora przed promieniowaniem UV, pyłami, gazami oraz zagrożeniami mechanicznymi – i to potwierdzonym certyfikatami zgodnymi z normami ISO.
Z każdym rokiem obserwujemy coraz większy i postępujący rozwój technologii w zakresie maszyn przemysłowych. Stają się one coraz szybsze, wydajniejsze, bardziej inteligentne, wszechstronne, a przede wszystkim… bezpieczniejsze. Jak wygląda obecnie rynek wypalarek plazmowych pod kątem zabezpieczeń, na co zwrócić uwagę przy wyborze takiego urządzenia – o te i inne kwestie spytaliśmy Pawła Matejczyka, szefa działu sprzedaży maszyn w firmie STIGAL.
Inwestując w bezpieczne i nowoczesne maszyny – śpisz spokojnie
Każdy pracodawca ma uregulowany przepisami prawa obowiązek zapewnienia pracownikom bezpiecznych i higienicznych warunków pracy. Musi chronić ich zdrowie i życie, zapobiegając wypadkom przy pracy i chorobom zawodowym. Wysoka kultura pracy oraz budowanie pozytywnego wizerunku firmy dbającej o swoich pracowników to nieodłączne elementy odpowiedzialnego biznesu.
Przedsiębiorca powinien zadbać, aby kupowane i udostępnione pracownikom maszyny zapewniały bezpieczne i higieniczne warunki pracy. W szczególności zabezpieczały ich przed urazami, działaniem niebezpiecznych substancji lub innych szkodliwych czynników środowiska pracy oraz uwzględniały odpowiednie zasady ergonomii.
Technologia plazmowa znana jest od kilkudziesięciu lat i tak samo długo znane są zagrożenia, jakie ze sobą niesie. Postęp techniczny oraz powstające normy umożliwiły skuteczne przeciwdziałanie tym zagrożeniom. Niestety na rynku maszyn CNC do cięcia plazmowego nadal jest wielu producentów oferujących maszyny, których poziom bezpieczeństwa i ergonomii pracy pozostawia wiele do życzenia.
Jakie zabezpieczenia powinna posiadać przecinarka plazmowa CNC?
Żeby odpowiedzieć na to pytanie, musimy przede wszystkim określić główne zagrożenia, z którymi mamy do czynienia podczas cięcia termicznego. W przypadku wypalarek plazmowych wyróżniamy kilka kluczowych obszarów ryzyka:
1. Promieniowanie UV
Podczas cięcia generowane jest promieniowanie UV, które może być szkodliwe dla operatora. Zabezpieczymy się przed nim, stosując odpowiednią osłonę – odporną nie tylko na samo promieniowanie, ale również na temperaturę i iskry powstające w trakcie cięcia. Choć wydaje się to banalne, większość maszyn dalej takich osłon nie posiada.
2. Pyły i gazy – stół odciągowy vs. stół wodny
W procesie cięcia powstają pyły i gazy, które w przypadku niektórych materiałów mogą szkodzić zdrowiu. W tanich maszynach spotkać możemy się ze stołem wodnym, który – choć reklamowany jest jako skuteczne zabezpieczenie – w rzeczywistości takim nie jest.
Taki stół porównać możemy do wielkiej wanny wypełnionej tzw. „zieloną wodą” – inhibitorem korozji bazującym na glikolu, dedykowanym do zamkniętych instalacji CO, a nie otwartych stołów materiałowych. W rezultacie szkodliwe związki powstające podczas cięcia rozprzestrzeniają się po całej hali wraz z parą wodną, osiadając na wypalarce i całym parku maszynowym.
Podczas testów z użyciem przemysłowego Kontrolera Jakości Powietrza AirWatch marki KEMPER już po kilku minutach cięcia na stole wodnym wartości stężenia pyłów PM10 oraz PM2,5 znacznie przekraczały dopuszczalne normy.
Skutecznym rozwiązaniem jest stół odciągowy z odpowiednim podziałem na sekcje, inteligentnym sterowaniem i wydajnymi wkładami filtracyjnymi. Wysoce skutecznym rozwiązaniem stosowanym wyłącznie w przecinarkach plazmowych STIGAL jest system ECTS – elektroniczny system sterowania stołem odciągowym, który inteligentnie aktywuje sekcje odciągowe i zapewnia praktycznie bezpyłowe cięcie nawet przy wysokich prędkościach.
3. Zabezpieczenie obszaru roboczego – system GuardLine-O
Operator w strefie ruchu portalu, przeszkoda na stole czy za blisko zaparkowany wózek widłowy – to sytuacje nagminnie zdarzające się w codziennej eksploatacji. Każda nowoczesna wypalarka plazmowa powinna być wyposażona w system ochrony strefy roboczej.
W przecinarkach STIGAL standardowym wyposażeniem jest unikalny system bezpieczeństwa GuardLine-O, spełniający normę PN-EN ISO 17916 „Bezpieczeństwo maszyn do cięcia termicznego”. Zapewnia ochronę zarówno obszaru roboczego, jak i zewnętrznej strefy ruchu maszyny – poprzez system optyczny bazujący na wiązce lasera oraz absorbery uderzenia zamontowane na skrajnych częściach portalu.
System działa również przy maszynie wyposażonej w wysięgnik portalu lub obrotnicę do rur. Zasadę działania GuardLine-O wyjaśnia film dostępny na YouTube.
Czego unikać przy wyborze przecinarki plazmowej?
– Wiele jest takich rozwiązań, które nadal są stosowane, chociaż już dawno należą do przeszłości i trudno znaleźć jakąkolwiek ich zaletę we współczesnym środowisku pracy – mówi Paweł Matejczyk.
Przykładem jest sterownik zamocowany na portalu. W dobie technologii bezprzewodowych wielu producentów nadal montuje sterownik CNC na portalu maszyny. Operator zmuszony jest chodzić tyłem, kontrolując proces cięcia – co jest nieergonomiczne i niesie duże ryzyko potknięcia i upadku.
Dlatego w maszynach STIGAL standardem są dwa rodzaje sterownika: stacjonarny, zamontowany przed maszyną, oraz bezprzewodowy pilot EasyCONTROL, który pozwala kontrolować proces z dowolnego miejsca w obrębie maszyny.
Inwestując w nowoczesne maszyny zaprojektowane z myślą o ergonomii i bezpieczeństwie pracy, ubezpieczamy ludzi, sprzęt i całą firmę. Pełny wywiad z Pawłem Matejczykiem przeczytasz w MM Magazynie Przemysłowym. Sprawdź też ofertę STIGAL ProMaster3D, STIGAL Dynamic X-PRO oraz STIGAL VXstandard.
Najczęściej zadawane pytania o bezpieczeństwo przecinarek plazmowych
Podczas cięcia plazmowego występują trzy główne zagrożenia: promieniowanie UV emitowane przez łuk plazmowy, pyły i gazy powstające podczas topienia metalu oraz zagrożenia mechaniczne związane z ruchem portalu maszyny.
Nie – stół wodny nie jest skutecznym zabezpieczeniem przed pyłami i gazami. Testy z użyciem przemysłowego Kontrolera Jakości Powietrza AirWatch wykazały, że stężenie pyłów PM10 i PM2,5 po kilku minutach cięcia znacznie przekracza dopuszczalne normy. Skutecznym rozwiązaniem jest stół odciągowy z inteligentnym systemem sterowania.
ECTS (Electronic Cutting Table System) to elektroniczny system sterowania stołem odciągowym, stosowany wyłącznie w maszynach STIGAL. Inteligentnie aktywuje sekcje odciągowe stołu roboczego, zapewniając praktycznie bezpyłowe cięcie nawet przy dużych prędkościach.
GuardLine-O to unikalny system bezpieczeństwa stosowany w maszynach STIGAL, spełniający normę PN-EN ISO 17916. Chroni obszar roboczy i zewnętrzną strefę ruchu maszyny za pomocą systemu optycznego opartego na wiązce lasera oraz absorberów uderzenia.
Nie – sterownik zamocowany na portalu zmusza operatora do chodzenia tyłem, co jest nieergonomiczne i związane z ryzykiem upadku. Nowoczesnym rozwiązaniem jest bezprzewodowy pilot EasyCONTROL, standardowo stosowany w maszynach STIGAL.
Kluczową normą jest PN-EN ISO 17916 „Bezpieczeństwo maszyn do cięcia termicznego”. Przy zakupie zawsze pytaj producenta o certyfikaty i normy, jakie spełnia dane urządzenie.
Tak – inwestycja w bezpieczną i nowoczesną przecinarkę plazmową chroni pracowników, sprzęt i firmę przed kosztownymi wypadkami, przestojami i karami. Pozorne oszczędności przy zakupie taniej maszyny mogą wielokrotnie przewyższyć wartość samego urządzenia.
